Polska Klasyfikacja Działalności – PKD

Polska Klasyfikacja Działalności (PKD) – umownie przyjęty, hierarchicznie usystematyzowany podział zbioru działań społeczno-gospodarczych, które są prowadzone przez jednostki (podmioty gospodarcze).
PKD (także PKD 2004) ustanowił symbole, nazwy i zakres grup klasyfikacyjnych na pięciu różnych poziomach, tj. sekcje i podsekcje, podziały, grupy, klasy i podklasy. Rodzaje działalności definiuje się jako: dominujące, drugorzędne, pomocnicze. PKD-2007 jest również klasyfikacją pięciopoziomową, ale w przeciwieństwie do poprzednich nie zawiera podsekcji.

Poziomy PKD 2007

  • pierwszy poziom – sekcja – oznaczona jest jednym symbolem, dzieli ludność ogólną na 21 grup działalności składających się z działalności powiązanych ze sobą z punktu widzenia tradycyjnie ukształtowanego, ogólnego podziału pracy;
  • drugi poziom – Podział – jest identyfikowany za pomocą dwucyfrowego kodu numerycznego i dzieli całą populację na 88 grup działalności, na które składają się działania zgodnie z cechami, które są istotne zarówno dla określenia stopnia podobieństwa, jak i dla uwzględnienia powiązań istniejących w gospodarce narodowej (np. w tabelach przepływów międzygałęziowych);
  • trzeci poziom – grupa – jest identyfikowany za pomocą trzycyfrowego kodu numerycznego, składającego się z 272 grup działalności, które można odróżnić z punktu widzenia procesu produkcyjnego, celu produkcji lub charakteru usługi lub charakteru odbiorcy tych usług;
  • poziom czwarty – klasa – jest identyfikowany za pomocą czterocyfrowego kodu numerycznego, składającego się z 615 grup działalności, które można odróżnić przede wszystkim z punktu widzenia specjalizacji procesu produkcyjnego lub działalności usługowej;

do tego poziomu klasyfikacja PKD-2007 jest zgodna z NACE Rev.2. Separacja pojawia się na następnym poziomie:

  • poziom piąty – podklasa – jest identyfikowany za pomocą pięcioznakowego kodu alfanumerycznego i składa się z 654 grup. Został on wprowadzony w celu wyodrębnienia działalności charakterystycznej dla polskiej gospodarki i będącej przedmiotem obserwacji statystycznej. Jeżeli na poziomie krajowym nie ma dodatkowego podziału na podklasy w porównaniu z poziomem międzynarodowym (class=subclass), podklasa jest oznaczona literą Z.

Zastosowanie

Do czego służy PKD:

  • klasyfikacja podmiotów gospodarczych na potrzeby krajowego urzędowego rejestru podmiotów gospodarki narodowej REGON – według rodzaju prowadzonej przez nie działalności,
  • przedstawienie struktury gospodarki narodowej z punktu widzenia społecznego podziału pracy,
  • kompilacja szeregów dynamicznych na potrzeby analizy ekonomicznej rozwoju gospodarczego,
  • przygotowywanie bilansów gospodarki narodowej, w tym zintegrowanych rachunków narodowych,
  • porównania międzynarodowe,
  • zestawianie informacji statystycznych, które są wystarczająco porównywalne z innymi krajami.

Zgodność z klasyfikacjami międzynarodowymi

PKD (również PKD 2004) zachował pełną spójność metodologiczną, koncepcyjną, zakresową i kodową oraz porównywalność w stosunku do NACE Rev.1 – do poziomu klasy (4 znaki) PKD jest zgodny z Europejską Klasyfikacją Działalności, natomiast poziom podklasy, oznaczonej kodem alfanumerycznym (XX.XX.XX.XX.A) jest poziomem krajowym, uwzględniającym potrzeby i specyfikę polskiej gospodarki. PKD 2007 odpowiada zatem nomenklaturze działalności we Wspólnocie Europejskiej NACE Rev.2. Z kolei została ona opracowana zgodnie z Międzynarodową Standardową Klasyfikacją Rodzajów Działalności Gospodarczych ONZ ISIC Rev.4 – Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Rodzajów Działalności Gospodarczej.

Opracowanie i przeklasyfikowanie PKD

PKD
Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 października 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 1997 r. Nr 128, poz. 829, z późn. zm.), w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 1999 r. Polska Klasyfikacja Działalności (PKD) była stosowana równocześnie z Europejską Klasyfikacją Działalności (EKD). Od 1 stycznia 2000 r. PKD całkowicie zastąpił EKD.

PKD 2004
Klasyfikacje PKD zmieniły w 2004 r. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 stycznia 2004 r. (Dz. U. Nr 33, poz. 289) do stosowania w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a także w rejestrach urzędowych i systemach informatycznych administracji publicznej.

PKD 2007
Od 1 stycznia 2008 r. obowiązuje klasyfikacja PKD (zwana PKD 2007) wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. (Dziennik Ustaw z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 z dnia 31 grudnia 2007 r.). Zmiany w klasyfikacji wynikają z dostosowania statystyki europejskiej (w tym statystyki polskiej) do standardów obowiązujących na poziomie światowym w klasyfikacji Organizacji Narodów Zjednoczonych – Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Rodzajów Działalności ISIC Rev.4 (Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Rodzajów Działalności Gospodarczych). Na poziomie europejskim zostały one wprowadzone do statystycznej klasyfikacji działalności gospodarczej we Wspólnocie Europejskiej NACE Rev.2 (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej nr L 393 z 30.12.2006, str. 1). Dodatkowo, ze względu na szybkie tempo zmian zachodzących we wszystkich obszarach gospodarki oraz szybki rozwój nowych obszarów, zwłaszcza związanych z usługami i technologiami informacyjno-komunikacyjnymi, zmiany w ramach PKD 2007 zostały wykorzystane do poprawy jakości klasyfikacji w kontekście opisywanej rzeczywistości gospodarczej.

Dlaczego była konieczna zmiana klasyfikacji:

  • potrzeba zwiększenia harmonizacji klasyfikacji na poziomie międzynarodowym, aby umożliwić szerszą wymianę informacji,
  • w wyniku rozwoju gospodarczego i gospodarczego, a w szczególności rozwoju nowych technologii i działalności.

Polska Klasyfikacja Działalności (PKD 2004) wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 stycznia 2004 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) stosuje się do działalności oznaczonych według niniejszej klasyfikacji przed datą wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, ale nie później niż do dnia 31 grudnia 2009 r